Μαρίκα Παπαγκίκα

http://wp.me/pPn6Y-j9V  Ενημέρωση: 7-7-΄14 17:30
Κόλλησα…
*Εγγραφές 1924-1928 / Νέα Υόρκη
Από την εξαιρετική δουλειά που έχει κάνει στο YouTube o pankonstantopoulos-YouTube
Μαρίκα Παπαγκίκα 1
1926


[…] ερμηνεία από τη Μαρίκα Παπαγκίκα του παραδοσιακού μικρασιάτικου τραγουδιού με παραλλαγές στους στίχους. Ηχογραφήθηκε στη Ν. Υόρκη στις 17/11/1926. Ορχήστρα με βιολί (Αλέξης Ζούμπας), τσέλο (Μάρκος Σιφνιός) και τσίμπαλο (Κώστας Παπαγκίκας). Δίσκος Victor V-68785.
.

Θα σπάσω κούπες, 1928
Μικρασιάτικο τραγούδι με πολλές εκτελέσεις. Εδώ ερμηνεύει υπέροχα η Μαρίκα Παπαγκίκα. Τσιφτετέλι. Ορχήστρα με τσέλο (Μ. Σιφνιός), τσίμπαλο (Κ. Παπαγκίκας, σύζυγος της Μαρίκας) και βιολί.

.
Τα παιδιά της γειτονιάς σου-1925

.
Τι σε μέλλει εσένανε / Μικράς Ασίας

.
Μήλο μου και μανταρίνι, 1928

.
Γκελ, γκελ, 1928
ΠΟΛΥ ΟΜΟΡΦΟ τραγούδι πάνω σε παλαιότερη μελωδία τραγουδιού των ζεϊμπέκιδων. Ερμηνεύει η Μαρίκα Παπαγκίκα. Ηχογραφήθηκε το 1928, στη Ν. Υόρκη. Καρσιλαμάς. Ορχήστρα με βιολί (Αθανάσιος Μακεδόνας), τσέλο (Μάρκος Σιφνιός) και τσίμπαλο (Κώστας Παπαγκίκας).

.
Αχ, γιατρέ μου-1928 ή 1929
ΗΧΟΓΡΑΦΗΘΗΚΕ ΣΤΗ Ν. ΥΟΡΚΗ, ΤΟ 1928 ή ΤΟ 1929. (Πηγή Παν. Κουνάδης). ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΜΕ ΒΙΟΛΙ, ΚΛΑΡΙΝΟ, ΤΣΕΛΟ, ΤΣΙΜΠΑΛΟ. ΤΡΑΓΟΥΔΑΕΙ Η ΜΑΡΙΚΑ ΠΑΠΑΓΚΙΚΑ. ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΔΗΜΟΦΙΛΕΣ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΩΝ. ΤΟ ΕΧΕΙ ΕΡΜΗΝΕΥΣΕΙ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΑ Ο Γ. ΚΑΤΣΑΡΟΣ, ΜΕ ΤΙΤΛΟ «Ο ΓΙΑΤΡΟΣ»

.
Τούρνα-1927
ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΜΕΛΩΔΙΑ. ΗΧΟΓΡΑΦΗΘΗΚΕ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΤΗ Ν. ΥΟΡΚΗ ΤΟ 1927 ΜΕ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥΣ ΣΤΙΧΟΥΣ. ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΚΑ ΠΡΩΤΟΕΜΦΑΝΙΣΤΗΚΕ ΜΕ ΤΟΥΡΚΙΚΟΥΣ ΣΤΙΧΟΥΣ. ΕΡΜΗΝΕΥΕΙ Η ΜΑΡΙΚΑ ΠΑΠΑΓΚΙΚΑ. ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΜΕ ΒΙΟΛΙ, ΤΣΕΛΟ, ΤΣΙΜΠΑΛΟ.

.
Μπουρνοβαλιά

.
Ελενάκι-1926
Παραδοσιακό μικρασιάτικο τραγούδι. Ηχογραφήθηκε στην Ν. Υόρκη, τον Ιούνιο του 1926. Ερμηνεύει εκπληκτικά η Μαρίκα Παπαγκίκα. Ορχήστρα με βιολί, τσέλο και τσίμπαλο. (Πηγή Παν. Κουνάδης).

.
Ψαράδες-1927
Ηχογραφήθηκε στη Ν. Υόρκη, το 1927. Παραλλαγή του υπέροχου μικρασιάτικου τραγουδιού.

.
Τα κομμένα τα μαλλιά σου-1927
Παραδοσιακό μικρασιάτικο τραγούδι πάνω στη μελωδία του τραγουδιού ΨΑΡΑΔΕΣ. Ηχογραφήθηκε το 1927, στη Ν. Υόρκη.

.

Μπραίλα-1928

ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΙΚΗΤΑ ΤΣΟΠΑΝΑΚΗ. ΖΕΪΜΠΕΚΙΚΟ. ΗΧΟΓΡΑΦΗΘΗΚΕ ΣΤΗ Ν. ΥΟΡΚΗ ΤΟ 1928.

ΟΡΧΗΣΤΡΑ : ΒΙΟΛΙ, ΤΣΕΛΟ, ΤΣΙΜΠΑΛΟ.

.

Το Κουτσαβάκι-1923

Ηχογραφήθηκε στη Ν. Υόρκη, το 1923. Εκ παραδρομής στην έναρξη του βίντεο γράφω ως ημερομηνία ηχογράφησης το 1919 που πράγματι ηχογραφήθηκε το ίδιο τραγούδι από τη Μαρίκα αλλά με ελαφρώς άλλους στίχους (θα το αναρτήσω). Ορχήστρα με βιολί, τσέλο, τσίμπαλο (Κώστας Παπαγκίκας).

.
*1919
Σμυρνέικο Μινόρε
Η ΠΙΟ ΓΝΩΣΤΗ ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΣΜΥΡΝΕΪΚΟΥ ΜΙΝΟΡΕ ΣΤΙΣ ΗΠΑ. ΗΧΟΓΡΑΦΗΘΗΚΕ ΤΟ 1919. ΕΡΜΗΝΕΥΕΙ ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΑ Η ΜΑΡΙΚΑ ΠΑΠΑΓΚΙΚΑ.ΤΟ ΣΜΥΡΝΕΪΚΟ ΜΙΝΟΡΕ ή ΜΙΝΟΡΕ ΜΑΝΕΣ ή ΜΙΝΟΡΕ ΤΗΣ ΑΥΓΗΣ ΥΠΗΡΞΕ Ο ΔΙΑΣΗΜΟΤΕΡΟΣ ΜΑΝΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ. ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΣ ΔΙΔΑΞΑΣ ΥΠΗΡΞΕΙ Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΛΕΞΙΟΥ ή ΓΙΟΒΑΝΙΚΑΣ (ΓΑΛΑΤΣΙ ΡΟΥΜΑΝΙΑΣ 1850, ΜΥΤΙΛΗΝΗ 1925) ΠΟΥ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΩΣ Ο ΓΕΝΑΡΧΗΣ ΤΟΥ ΣΜΥΡΝΑΙΪΚΟΥ ΡΕΜΠΕΤΙΚΟΥ (Πηγή Παν. Κουνάδης).

.
*1923
Ας πα΄να δουν τα μάτια μου
Hχογραφήθηκε στην Αμερική, το 1923. Παραδοσιακό, θεωρείται τραγούδι του γάμου.

.
Σμυρνιά-1924
Στην ετικέτα του δίσκου αναγράφεται ως ρεμπέτικο. Ηχογραφήθηκε στη Ν. Υόρκη το 1924. Ερμηνεύει, εκπληκτικά, η Μαρίκα Παπαγκίκα. Δίσκος Columbia CO-7011F.

.
Σμυρνιοπούλα και Πολίτισσα-1921
Ηχογράφηση στη Ν. Υόρκη το 1921. Ερμηνεύει η Μαρίκα Παπαγκίκα. Έρωτας συνδυαζόμενος με την Μεγάλη Ιδέα. Δίσκος Columbia Αμερικής CO-E 7455. Την ίδια χρονιά, 1921, το ηχογράφησε η Μαρία Σμυρναία και ο Γιώργος Βιδάλης. Πληροφορίες για την ηχογράφηση στη σελίδα http://www.rebetiko.sealabs.net

.
Μποχώρης, 1929
Ρεμπέτικο της ανώνυμης δημιουργίας από τα πιο διαδεδομένα και παλαιότερα. πιθανώς σχετίζεται με πραγματικό περιστατικό που συνέβη τον 19ο αιώνα είτε στη Σμύρνη είτε στην Καβάλα με θύμα κάποιον εβραίο είτε έμπορο (Σμύρνη) είτε μαστρωπό (Καβάλα). Μποχώρης είναι το εξελληνισμένο του εβραϊκού ονόματος Μποχώρ. Εδώ ηχογραφήθηκε στη Ν. ΥΌΡΚΗ, το 1929 και τραγουδάει η Μαρίκα Παπαγκίκα.

.
Σμυρνιώτικο Ζειμπέκικο-1925

.

Αιδίνικος Χορός-1928

.

Ντούρου-Ντούρου-1928

ΣΤΙΧΟΙ ΠΑΝΩ ΣΕ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΜΕΛΩΔΙΑ. ΗΧΟΓΡΑΦΗΘΗΚΕ ΣΤΗ Ν. ΥΟΡΚΗ ΤΟ 1928. ΕΡΜΗΝΕΥΕΙ Η ΜΑΡΙΚΑ ΠΑΠΑΓΚΙΚΑ. ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΔΥΟ ΠΡΟΓΕΝΕΣΤΕΡΕΣ ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΕΙΣ, ΤΟΥ 1927, ΜΕ ΙΔΙΟΥΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΛΑΓΜΕΝΟΥΣ ΣΤΙΧΟΥΣ ΜΕ ΤΟΝ ΧΑΡΙΛΑΟ ΠΙΠΕΡΑΚΗ (ΝΤΟΥΡΟΥ-ΝΤΟΥΡΟΥ) ΚΑΙ ΤΟ ΛΕΩΝΙΔΑ ΣΜΥΡΝΙΟ (Ο ΧΩΡΙΑΤΗΣ ΝΤΟΥΡΟΥ-ΝΤΟΥΡΟΥ).

.

Çanakkale Canto  (στα Τουρκικά)

.

Αθήνα και Πειραία μου-1925

.

Η φλογερή σου η ματιά-1929

.

Πεισματάρικο-1929

Τραγούδι σε ρυθμό 7 χρόνων. Παίζουν: Σαντούρι, βιολί, τσέλο

.

Μπάρμπα-Γιάννης-1925

Παραλλαγή και με άλλο τίτλο,του διάσημου τραγουδιού ΔΕ ΜΟΥ ΛΕΤΕ ΤΟ ΧΑΣΙΣΙ ΠΟΥ ΠΟΥΛΙΕΤΑΙ. Ερμηνεύει η Μαρίκα Παπαγκίκα. Ηχογραφήθηκε στη Ν. Υόρκη στις 24/2/1925. Δίσκος Victor 68701 (12΄΄). (Πηγή η σελίδα rebetiko.sealabs.net).

.

Τα ούλα σου-1925

Εκτέλεση από τη Μαρίκα Παπαγκίκα της παλαιάς μικρασιάτικης μελωδίας. Ζεϊμπέκικο στο στυλ των ανεξάρτητων δίστιχων. Ηχογραφήθηκε μάλλον το 1925, υπάρχει κι άλλη μία εκτέλεση της Μαρίκας το 1915. Δυστυχώς, ο δίσκος δεν είναι σε πολύ κατάσταση με αποτέλεσμα σε δύο περιπτώσεις να μην ακούγεται ο στίχος.

.

Λαγώς (Λαγός)-1923

Ζεϊμπέκικο που ηχογραφήθηκε στη Ν. Υόρκη, το 1923. Είναι η μοναδική ηχογράφηση του τραγουδιού, τα δίστιχα όμως εμφανίζονται και σε άλλα τραγούδια. Ορχήστρα με βιολί, τσέλο και τσίμπαλο.

.
Φονιάς θα γίνω-1929
Σύνθεση του Παναγιώτη Βαϊνδιρλή. Ερμηνεύει η Μαρίκα Παπαγκίκα. Ηχογραφήθηκε στη Ν. Υόρκη τον Ιούλιο του 1929. Δίσκος Columbia USA 56158.

.
Μανάκι μου-1926
Ηχογραφήθηκε στη Ν. Υόρκη τον Ιούνιο του 1926. Ερμηνεύει η Μαρίκα Παπαγκίκα. Ορχήστρα με βιολί (Αλέξης Ζούμπας), τσέλο (Μάρκος Σιφνιός) και τσίμπαλο (Κώστας Παπαγκίκας). Δίσκος Columbia USA 56003-F, Columbia Αγγλίας11506.

.
*1919
Μανές Φα Ματζόρε
ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΗ ερμηνεία της Μαρίκας Παπαγκίκα. Ηχογραφήθηκε το 1919 στη Ν. Υόρκη. Δίσκος Columbia Αμερικής, αρ. δίσκου CO — E4495. Πληροφορίες και η ηχογράφηση επίσης στη σελίδα rebetiko.sealabs.net

.
Γαλατά Μανές-1926
Η Μαρίκα Παπαγκίκα ερμηνεύει με συγκλονιστικό τρόπο έναν μανέ από τους πλέον αγαπημένους των ελλήνων της Σμύρνης, το ΓΑΛΑΤΑ ΜΑΝΕ ή ΜΑΝΕ ΑΝΤΑΜΑΜΑΝ. Ηχογραφήθηκε στη Ν. Υόρκη, το 1926. Δίσκος Columbia Αμερικής CO-56033F.

.
Αρμενάκι Μανές-1926
Η Μαρίκα Παπαγκίκα ερμηνεύει ένα παραδοσιακό τραγούδι με προσθήκες στίχων από τον ΜΠΟΥΡΝΟΒΑΛΙΟ ΜΑΝΕ και το απογειώνει. Σύμφωνα με τον Πέτρο Ταμπούρη (Το ρεμπέτικο τραγούδι στην Αμερική 1900-1940) ηχογραφήθηκε το 1926.(pankonstantopoulos)

.
Σμυρνέικος Μπάλος-1923
Ηχογραφήθηκε στις ΗΠΑ το 1923. Αριστουργηματική ερμηνεία της Μαρίκας Παπαγκίκα. Δίσκος COLUMBIA CO-E 5277 Αμερικής. (pankonstantopoulos)

.
Δυο ψαράκια μελανούρια, 1925
Ηχογραφήθηκε στη Ν, Υόρκη, το 1925, ζεϊμπέκικος. Ερμηνεύει η Μαρίκα Παπαγκίκα. Ορχήστρα με βιολί, τσέλο και τσίμπαλο.

.
Δασκάλα, 1925
Ηχογραφήθηκε στις Η.Π.Α.το 1925

.
Οι Μπαγλαμάδες-1923
Από τα διασημότερα ρεμπέτικα της ανώνυμης δημιουργίας με πολλές εκτελέσεις και παραλλαγές στην Ελλάδα και στην Αμερική. Εδώ ερμηνεύει η Μαρίκα Παπαγκίκα. Ηχογραφήθηκε στη Ν. Υόρκη, το 1923. Η ίδια το ηχογράφησε επίσης το 1935 και το 1928. Η Κυρία Κούλα το 1920, όλες αυτές οι ηχογραφήσεις στην Αμερική. Στην Ελλάδα το τραγούδησαν ο Γιώργος Βιδάλης, το 1928, ο Αντώνης Νταλγκάς το 1929 και 1930, ο Αγγελίνας το 1929 και ο Κώστας Καρίπης το 1928.(pankonstantopoulos)

.
Δώδεκα Χρόνια Φυλακή-1925
Ηχογραφήθηκε στη Ν. Υόρκη το 1925. Κλαρίνο παίζει ο Νίκος Ρέλλιας.(pankonstantopoulos)

.
Μες στου Συγγρού τη φυλακή, 1926

.

Ντερβίσης-1927

ΑΠΤΑΛΙΚΟ ΠΑΝΩ ΣΕ ΔΙΣΤΙΧΑ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΚΑΙ ΣΕ ΑΛΛΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ. ΗΧΟΓΡΑΦΗΘΗΚΕ ΣΤΗ Ν. ΥΟΡΚΗ, ΤΟ 1927. ΕΡΜΗΝΕΥΕΙ Η ΜΑΡΙΚΑ ΠΑΠΑΓΚΙΚΑ. ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΑΠΟ ΒΙΟΛΙ, ΤΣΕΛΟ, ΤΣΙΜΠΑΛΟ.

.

Στη φυλακή με βάλανε (Γιαφ-Γιουφ)-1928

Διάσημο μικρασιάτικο τραγούδι με πολλές παραλλαγές κι υπό τον τίτλο ΓΙΑΦ ΓΙΟΥΦ. Εδώ ερμηνεύει η Μαρίκα Παπαγκίκα. Ηχογραφήθηκε το 1928 στη Ν. Υόρκη. Ορχήστρα με βιολί (Βαγγέλης Ανδριάς ή Ναύτης), τσέλο (Μάρκος Σιφνιός) και τσίμπαλο (Κ¨ωστας Παπαγκίκας). Ερμηνεύει ο Δημήτρης Φραγκούλης. Ηχογραφήθηκε το 1933, Δίσκος Columbia ΗΠΑ 56117-F. Ούτι παίζει ο Αγάπιος Τομπούλης.

.
Καινούρια Λόγια Μου ΄Πανε-1925
Ηχογραφήθηκε το Μάρτιο του 1925 στη Ν. Υόρκη. Τσάμικο. Ορχήστρα από τσέλο (Μάρκος Σιφνιός), τσίμπαλο (Κώστας Παπαγκίκας) και βιολί (Λάζαρος) Δίσκος Columbia Αμερικής CO-56017F. (pankonstantopoulos)

.

Ο Κούμπουρας απ΄τη Βάθη-1920
Ρεμπέτικο που δημιουργήθηκε στην Αμερική. Σύνθεση του Σπύρου Στάμου. Ηχογραφήθηκε το 1920, στο Σικάγο. Ερμηνεύει η Μαρίκα Παπαγκίκα. Ορχήστρα με βιολί, τσίμπαλο και καστανιέτες. Δίσκος Greek Record Company. «Ισόβια» = πιστόλι ή μαχαίρι.

.
Νταβέλης, 1922

.
Όπου δεις δυο κυπαρίσσια, 1923
ΖΕΪΜΠΕΚΙΚΟ. Στο τραγούδι αυτό συνυπάρχουν στίχοι από το δημοτικό τραγούδι και το ρεμπέτικο. Ηχογραφήθηκε στη Ν. Υόρκη, το 1923. Ερμηνεύει Η Μαρίκα Παπαγκίκα. Ορχήστρα με βιολί, τσέλο, τσίμπαλο

.

Κρέμεται η Καπότα (=η κάπα του βοσκού)-1927

Παραδοσιακό τραγούδι με την φωνή της Μαρίκας Παπαγκίκα! Βιολί ο Αλέξης Ζούμπας, τσέλο ο Μάρκος Σιφνιός και τσίμπαλο ο Κώστας Παπαγκίκας. Ηχογράφηση στην Αμερική στα 1927.

.

Το λεν οι κούκοι στα βουνά

ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΙΚΟ ΣΥΡΤΟ ΣΤΑ ΤΡΙΑ ΜΕ ΚΛΕΦΤΙΚΟ Η ΛΗΣΤΡΙΚΟ ΘΕΜΑ! Η »ΣΟΠΡΑΝΟ» ΜΑΡΙΚΑ ΠΑΠΑΓΚΙΚΑ ΣΕ ΔΙΣΚΟ COLUMBIA AMEΡΙΚΗΣ 56011-F ΣΕ ΓΡΑΜΜΟΦΩΝΟ ODEON.

.

Απάνω σε τρίκορφο βουνό-1924

Μαρίκα Παπαγκίκα: τραγούδι
Κώστας Παπαγκίκας: τσίμπαλο
Μάρκος Σιφνιός: τσέλο
Νίκος Ρέλλιας: κλαρίνο

Ηχογράφηση: Νέα Υόρκη, 1924

(οι ανωτέρω πληροφορίες δανείστηκαν από το θησαυροφυλάκιο πληροφοριών του rebetiko.sealabs)

.

Με γέλασε μια χαραυγή

.
Οι περισσότερες σημειώσεις & τα τραγούδια από το εξαιρετικό κανάλι pankonstantopoulos-YouTube
*
*
Μαρίκα Παπαγκίκα (Κως, 1 Σεπτεμβρίου 1890 – Νέα Υόρκη, 2 Οκτωβρίου 1943) ήταν Ελληνίδα τραγουδίστρια, η οποία θεωρείται η σπουδαιότερη ελληνική φωνή στην Αμερική των αρχών του 20ου αιώνα (από όσες τουλάχιστον ηχογραφήθηκαν σε δίσκους).

Απο την Κω μετέβη στην Αίγυπτο το 1913 και το 1914 στις Η.Π.Α. Είχε σπουδαία διαδρομή στο πάλκο και στη δισκογραφία μέχρι το Κραχ του 1929, οπότε και καταστράφηκε οικονομικά.

Στις Η.Π.Α. ηχογράφησε το πρώτο της τραγούδι το 1918 με τίτλο «Με ξέχασες» για να ακολουθήσει το «Σμυρναίικο μινόρε». Ως το 1929, ηχογράφησε γυρω στα 250 τραγούδια, κλείνοντας τη δισκογραφική της παρουσία με 4 τραγούδια το 1937.

Πηγή: el.wikipedia.org – «Τα Ρεμπέτικα» του Παναγιώτη Κουνάδη, Έκδοση Τα Νεα, 2010
.
.
Η τραγουδίστρια του καφέ αμάν
Σε ήχο ελληνικό

ΓΙΩΡΓΟΣ Ε. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ – ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 02/08/2006

Σαν σήμερα, στις 2 Αυγούστου 1943 πέθανε στην Αμερική η διάσημη Ελληνίδα τραγουδίστρια Μαρίκα Παπαγκίκα. Πέρασαν 63 χρόνια από το θάνατό της και 116 από τη γέννησή της. Η σπουδαιότερη ελληνική φωνή στην Αμερική των αρχών του αιώνα (από όσες τουλάχιστον ηχογραφήθηκαν σε δίσκους) για την οποία ο ελληνοαμερικανικός Τύπος δεν αφιέρωσε μια λέξη.

Δεν είναι και πολλοί εκείνοι που από τα χρόνια της δικτατορίας κι ακόμα πιο πριν, αναζητούσαν επίμονα τους παλαιούς κρυμμένους στα παλαιοπωλεία και στα πατάρια των σπιτιών δίσκους φωνογράφου. Δεν ξέρω αν μπορούμε να τους πούμε συλλέκτες. Αλλο να συλλέγει κανείς γραμματόσημα, σπιρτόκουτα ή αποξηραμένες πεταλούδες, κι άλλο να συλλέγει αυτούς τους δίσκους. Αλλο το ενδιαφέρον για το αντικείμενο ως αντικείμενο κι άλλο για το περιεχόμενό του, όταν μάλιστα αυτό διασώζει τεκμήρια για την ερμηνεία και τα τραγούδια, πολλά μάλιστα απ’ αυτά αθησαύριστα από την ερασιτεχνική και την άλλη λαογραφία.

Για όλους λοιπόν τους «συλλέκτες» (ανάμεσά τους κι ο υποφαινόμενος) η Μαρίκα Παπαγκίκα αποτελούσε ένα μυστήριο. Για την τραγουδίστρια με τους περισσότερους δίσκους στην Αμερική του Μεσοπολέμου, με το πιο πλούσιο και ποικίλο ρεπερτόριο (δημοτικά, λαϊκά, σμυρνέικα, ελαφρά, οπερέτες, και τούρκικα) και με την υψηλή τεχνική, κατά πολύ μακράν όλων των άλλων, δεν είχαμε καμιά πληροφορία. Για τη σιωπή του Τύπου τώρα ξέρουμε, πως επειδή εργαζόταν σε καφέ αμάν της Νέας Υόρκης, δεν έπρεπε να περιμένει καμιά αναφορά. Αντίθετα μάλιστα ο ελληνικός Τύπος δεν έχανε ευκαιρία να εκδηλώνει την απέχθειά του σε κάθε τι που δεν διευκόλυνε την αμερικανοποίηση των μεταναστών, είτε αυτό ήταν ένας αμφιλεγόμενος τρόπος διασκέδασης είτε ολόκληρη η ελληνική λαϊκή παράδοση.

Ιδού δείγμα από τη Μηνιαία Εικονογραφημένη Ατλαντίδα στις 4 Φεβρουαρίου 1904 (ανταπόκριση από το Σαν Φρανσίσκο): «Εχομεν και άλλην πληγήν ανίατον» (ΣΗΜ. η πρώτη πληγή υποτίθεται πως είναι οι 40 γυναίκες σερβιτόρες στα καφενεία της πόλης) «ήτοι τα ΚΑΦΕ ΑΜΑΝ με τας αγρίας ωρυγάς των τραγουδιστριών και τα απαίσια κλαρίνα. Επίσης και τον Καραγκιόζην, τουρκικήν κληρονομίαν τον οποίον παρουσιάζουν εις τους διαπορούντας Αμερικανούς ως ελληνικόν θέατρον. Με τα βάρβαρα αυτά έθιμα, διά της βίας εισαγόμενα εις την χώραν ταύτην την πεπολιτισμένην ήτις μας φιλοξενεί, η ελληνική συνοικία παρείχε την εντύπωσιν ομάδος οργιαζόντων κανιβάλων».

Ας γυρίσουμε όμως στη Μαρίκα Παπαγκίκα. Από πληροφορίες που έδωσε στον υπογράφοντα ο παλαίμαχος βιολιστής Ευάγγελος Ανδριάς που συνεργάστηκε μαζί της στην Αμερική, η Παπαγκίκα γεννήθηκε στην Κω (κατά πληροφορίες που βρήκαμε αργότερα την 1η Σεπτεμβρίου 1890). Η οικογένειά της μετανάστευσε πριν το 1900 στην Αίγυπτο (πιθανώς στην Αλεξάνδρεια). Εκεί τραγουδούσε στα ελληνικά νυκτερινά κέντρα. Είναι άγνωστο αν τον σύζυγό της (τον Κώστα Παπαγκίκα που έπαιζε σαντούρι) τον γνώρισε στην Αμερική, στην Αλεξάνδρεια ή αλλού. Μετά το 1915 πάντως βρίσκονται και οι δυο στη Νέα Υόρκη και εργάζονται σε νυκτερινά κέντρα. Στα μέσα της δεκαετίας του 1920, είχαν δικό τους κέντρο διασκεδάσεως (καφέ αμάν) στη Νέα Υόρκη. Η περιγραφή του Ε. Ανδριά για την Παπαγκίκα είναι θαυμαστική. Από τις λακωνικές αλλά συχνές αναφορές που κάνει στη διάρκεια της διηγήσεώς του καταλαβαίνουμε ότι ήταν μια γυναίκα δραστήρια, μαχητική και διεκδικητική. Ενα πνεύμα ανήσυχο σε μια δύσκολη εποχή.

Με την οικονομική κρίση του 1929, το ζεύγος Παπαγκίκα έχασε την επιχείρησή του. Στα χρόνια που ακολούθησαν δεν είναι γνωστό τίποτε άλλο εκτός από τη δισκογραφική δραστηριότητα που όμως κι αυτή διακόπηκε προς το τέλος της δεκαετίας του 1930.

Το 1998 το περιοδικό «Παράδοση και Τέχνη» που εκδίδεται από το ελληνικό τμήμα της Διεθνούς Οργάνωσης Λαϊκής Τέχνης δημοσίευσε ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Ελληνοαμερικανού συγγραφέα Στηβ Φράγκου, με θέμα την Παπαγκίκα το οποίο περιλαμβάνει πρόσθετα στοιχεία:

*Η δισκογραφική σταδιοδρομία της τραγουδίστριας αρχίζει το 1918 με δική της εταιρεία δίσκων, τη Victor Record Company.

*Το κέντρο της ήταν το πρώτο καφέ – αμάν που άνοιξε στην πόλη της Νέας Υόρκης, ένα υπερυψωμένο μονώροφο που βρισκόταν στην 34η οδό ανάμεσα στην 7η και 8η Λεωφόρο και λεγόταν «Της Μαρίκας». Για τη δημιουργία του (1925) οι Παπαγκίκα ξόδεψαν όσα είχαν κερδίσει από τις περιοδείες στην Αμερική και από τις πωλήσεις των δίσκων.

*Το 1925 ήταν ο πέμπτος χρόνος της περιόδου της ποτοαπαγόρευσης. Το κέντρο «Marica’s» δεν ήταν ένα απλό καφέ – αμάν αλλά ένα παράνομο ποτοπωλείο.

Μετά από κάποιες παρατηρήσεις για τη μουσική και τους μουσικούς της εποχής (επιδεκτικές πάντως κι αυτές παρατηρήσεων) ο συγγραφέας καταλήγει: Το πιστοποιητικό θανάτου της Παπαγκίκα στη θέση Επάγγελμα, αναφέρει «νοικοκυρά». Στις 2 Αυγούστου 1943 ένα ασθενοφόρο κατέβαινε αργά τη Lily Pond Lane ψάχνοντας τον αριθμό 198. Σ’ αυτή την ήσυχη γειτονιά του Staten Island ήξερε άραγε κανείς ποιον είχαν έρθει να πάρουν; Η Μαρίκα Κωνσταντίνα Παπαγκίκα, μια από τις σπουδαιότερες τραγουδίστριες του καφέ – αμάν, είχε μόλις πεθάνει.

Πηγή: ΓΙΩΡΓΟΣ Ε. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ – ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 02/08/2006
.
.

Μαρίκα Παπαγκίκα 1

.
Μαρίκα Παπαγκίκα 2
.
Μαρίκα Παπαγκίκα 3
.
Μαρίκα Παπαγκίκα 4
*

8 thoughts on “Μαρίκα Παπαγκίκα

  1. Ωραίο αφιέρωμα για μια σπουδαία τραγουδίστρια, σε μια πολύ δύσκολη εποχή!
    Απορώ πώς σου ξέφυγε το αγαπημένο μου Γιαφ-γιουφ, με τον καταπληκτικής σύλληψης στίχο:
    «πορτοκαλιά εφύτεψα στην φυλακή σαν μπήκα
    και πορτοκάλια έφαγα, κι ακόμα δεν εβγήκα»🙂

    • Όντως, Έλσα μου… Έχεις απόλυτο δίκιο… Λόγω του προχωρημένου της ώρας… τέλειωσα το αφιέρωμα 7 το πρωί…, γιατί άκουγα προσεχτικά & ξανα-μελετούσα τα κομμάτια, μέσα από την ερμηνεία της αγαπημένης Μαρίας Παπαγκίκα… Ξεκίνησα από το κομμάτι της φυλακής, στην προηγούμενη ανάρτηση (οπότε θα περάσω αυτό το τραγούδι και σ΄εκείνη τη συλλογή) & μετά δεν ξεκολλούσα… έχω και μεγάλη ευαισθησία για τα μέρη της Μικρασίας: τα λατρεύω όσο τίποτ΄άλλο & τα ΄χω ζήσει & δει από άκρη σ΄άκρη… κι είχα επαφή με Σμυρνιές, «αρχόντισσες», όνομα & πράγμα, όχι λεφτούδες, καμία σχέση, πολιτισμένους & ευαίσθητους ανθρώπους εννοώ, όπως λένε οι διηγήσεις… και Ρωμιές & Τουρκάλες, φιλενάδες όλες μαζί, θειές & γιαγιάδες δικές μου, αλλά και τις αντίστοιχες των Τούρκων-Σμυρνιών φίλων μου (με μικτές καταγωγές κι από Σαλονίκη). Οπότε: νιώθω. Δεν έχω άμεση καταγωγή από αυτά τα μέρη, μόνο εξ αγχιστείας, οι γυναίκες των αδερφών του παππού μου, οπότε πρόλαβα κι έζησα τις «αρχόντισσες Σμυρνιές», ότι πρόλαβα, τέλος πάντων… αυτές -ας είναι καλά εκεί που είναι…- έφυγαν από εκεί παιδάκια ή πολύ νεαρές κοπέλες, και τις γνώρισα γιαγιάδες μεγάλες, που, όμως, ξεχώριζαν απίστευτα για την αρχοντιά & την ευγένειά τους. Μας ταξιδεύουν απίστευτα όλα αυτά τα τραγούδια. Και πόλεμοι & φτώχεια & ξεριζωμοί & δυστυχίες, αλλά και πόση δυσεύρετη πια ευγένεια ψυχής & ευαισθησία που συγκινεί & συγκλονίζει…

      • Να έρθεις να μας ακούσεις όταν παίζουμε, λέμε μερικά της Παπαγκίκα, με το ρεμπέτικο σχήμα του Αυτοδιαχειριζόμενου Ωδείου. Χτες παίζαμε στα Πετράλωνα, στη γιορτή του Συλλογικού Χώρου για την τροφή!🙂

    • Η παράλειψη διορθώθηκε & περάστηκαν κι άλλα!🙂
      (Θα κάνω κι ένα νέο τσεκάρισμα αργότερα πάλι… δες κι εσύ)
      Σ΄ευχαριστώ Έλσα μου! Θα έρθω οπωσδήποτε να σας ακούσω, το συντομότερο δυνατό! Θα ρίξω τηλφ να μου πεις πού παίζετε. Καλά να περνάτε!Εμπνεύσεις εύχομαι! Αμέτρητες! Πολλά φιλιά!🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s