Οι εξεγέρσεις των ημερών μας και πως θα γίνουν πετυχημένες, δηλαδή επαναστάσεις!

Γράφει ο Παύλος

Η αφορμή του κειμένου μου

Το κείμενο μου αποτελεί σχόλιο στο εξής κείμενο: Η δύναμη της επαναστατικής βίας…

 

Όταν τα δυνατά μεθύσια τελειώνουν άσχημα…

Το κείμενο του R. Mineiro είναι ένα κείμενο ενθουσιώδους υποστήριξης της εξεγερσιακής βίας. Ο  R. Mineiro είναι ασφαλώς απ’ αυτούς που μεθούν με τη δυνατή και άγρια χαρά της εξέγερσης και με την επίσης άγρια ελευθερία που βιώνει ο εξεγερμένος.

Φοβάμαι όμως ότι τα περισσότερα τέτοια μεθύσια, η ιστορία φωνάζει «σχεδόν όλα», τελειώνουν άσχημα. Και μετά τις αφηνιασμένες και ιερόσυλες γιορτές ακολουθούν αβάσταχτες κανονικότητες. Κάποιες ή και πολλές φορές, χειρότερες, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, απ’ αυτές που είχαν διαταραχθεί από την εξέγερση.

Επιπλέον, ακόμη και αν υποθέσουμε ότι οι εξεγερμένοι κερδίζουν κάτι απτό και συγκεκριμένο από την εξέγερση τους, πέρα δηλαδή από την έκρηξη των αισθήσεων, η εξουσία με τα διάφορα καθεστώτα της είναι εκεί, ώστε αργά ή γρήγορα να πάρει πίσω αυτά που κερδήθηκαν κάτω από την πίεση της εξέγερσης. Να πάρει πίσω τα όποια κερδισμένα και ακόμη περισσότερα.

Επομένως, φτάνει αυτό που ισχυρίζεται ο R. Mineiro; Ότι δηλαδή «αυτό – δηλαδή η εξέγερση – είναι μόνο η αρχή, το ξεκίνημα μιας νέας ιστορίας για την ελευθερία μας»;

Με βάση τα προηγούμενα, ασφαλώς και δεν φτάνει. Γιατί, όπως είπα, τα πράγματα δεν είναι έτσι. Γιατί, τελικά, η «αρχή» παραμένει αρχή και συνέχεια δεν υπάρχει ή αν υπάρχει συνέχεια αυτή δεν είναι προς την μεριά της ελευθερίας.

Το πραγματικό ερώτημα…

Επομένως προκύπτει το ερώτημα, πώς από ένα συντομότατο διήγημα, ακόμη και αν αυτό είναι εκτυφλωτικά παθιασμένης γραφής, όπως είναι μια εξέγερση, μπορούμε επιτέλους (και τονίζω το επιτέλους) να περάσουμε σε μια μεγαλύτερη αφήγηση ελευθερίας, ακόμη και αν οι σελίδες αυτής της μακροσκελούς, ανοικτής και άπειρης ουσιαστικά αφήγησης, δεν φλέγονται μία προς μία. Και για να το περιορίσω στο θέμα της εξέγερσης, που απασχολεί τον R. Mineiro, το ερώτημα γίνεται, κατά τη γνώμη μου το εξής:

Πως η εξέγερση αποβαίνει μια νικηφόρα εξέγερση; Πως, δηλαδή, μια εξέγερση μεταβάλλεται τελικά σε επανάσταση;

Η απάντηση ίσως δεν είναι εύκολη και απλή. Ωστόσο, ας προσπαθήσω να θίξω κάποια θεμελιώδη στοιχεία μιας πιθανής απάντησης.

«Σχέδιο» και «θέσεις»

Καταρχήν, η γνώμη μου είναι ότι για να πετύχει μια εξέγερση χρειάζεται να έχει ένα σχέδιο και θέσεις που να ελκύσουν κρίσιμες μάζες ανθρώπων. Μιλώντας για «σχέδιο» και «θέσεις», δεν εννοώ την ύπαρξη κάποιου αναλυτικού σχεδίου καθώς και την ύπαρξη πλήρων θέσεων σε όλα τα κοινωνικά ζητήματα – προβλήματα, αλλά απλώς ένα πυρήνα σχεδίου και θέσεων ικανών να προσδώσουν όραμα και ενέργεια στους ανθρώπους που κινητοποιούνται για την κοινωνική αλλαγή. Άλλωστε, η περίφημη «πανουργία της ιστορίας», δηλαδή η πληθώρα των απροσδόκητων συνθηκών και συγκυριών, είναι αδύνατο να επιτρέψει την ολοκληρωτική εφαρμογή ακόμη και του καλύτερου σχεδίου καθώς και των πιο πετυχημένων θέσεων.

Ένα άλλο στοιχείο που χρειάζεται είναι μια ενότητα μέσα στους εξεγερμένους, έστω και μέσα από αντιθέσεις και συγκρούσεις. Εδώ πάμε στο ζήτημα των πολιτικών και κοινωνικών συμμαχιών.

Πρέπει λοιπόν να ρωτήσουμε: Στην εποχή μας, που έχουν αρχίσει να την αποκαλούν «εποχή των εξεγέρσεων», φαίνεται να διαμορφώνονται στη πλευρά των εξεγερμένων «σχέδιο» και «θέσεις», σαν αναγκαίες συνθήκες για μια επαναστατική νίκη; Και δεν ρωτώ αμέσως για το πρόβλημα της «ενότητας» (των εξεγερμένων), γιατί αυτή προκύπτει εξ ορισμού πάνω στα «σχέδια» και τις «θέσεις».

Όταν δεν υπάρχουν σχέδια και θέσεις από τους μαχητές της ελευθερίας…

Η δική μου παρατήρηση και γνώμη λέει ότι τέτοια σχέδια και θέσεις δεν κατέχουν και αδυνατούν, μέχρι στιγμής, να διαμορφώσουν οι εξεγερμένοι. Τουλάχιστον από τη μεριά της ελευθερίας. Διότι, για να είμαστε ειλικρινείς, όπου υπάρχουν εναλλακτικά σχέδια και θέσεις ως προς το συγκεκριμένο καθεστώς που μάχεται μια εξέγερση, αυτά προωθούνται, αλλά δεν αφορούν τη πλευρά της ελευθερίας. Τέτοια περίπτωση είναι οι εξελίξεις στις Αραβικές χώρες, στις οποίες ενέσκηψαν οι εξεγέρσεις της Αραβικής Άνοιξης. Εκεί και στο βαθμό που οι δυνάμεις της ελευθερίας ούτε δικό τους σχέδιο ούτε θέσεις είχαν, επέτρεψαν στους ισλαμιστές, που είχαν και τα δύο, να δώσουν συνέχεια στην εξέγερση προς όφελος της ισλαμικής ατζέντας. Πρόκειται για την αίσθηση που είναι διαδομένη στους μαχητές της ελευθερίας σε αυτές τις χώρες, ότι τελικά η εξέγερση τους υπεκλάπη (μιλούν ρητά για «κλοπή της επανάστασης») και οδηγεί σε επανάσταση ίσως μεν, αλλά ισλαμικού τύπου.

Από την άλλη μεριά, σε ευρωπαϊκές χώρες, με τις εξεγέρσεις των Αγανακτισμένων σε Ισπανία και Ελλάδα, ή με το προεξεγερσιακό κίνημα occupy wall street στις ΗΠΑ, ή πρόσφατα με τις εξεγέρσεις σε Τουρκία και Βραζιλία, όπου δεν υπάρχουν βέβαια επαναστατικές ισλαμιστικές ατζέντες (ειδικά στην Τουρκία μάχονται την ισλαμιστική ατζέντα), αλλά δεν υπάρχει και οποιαδήποτε εναλλακτική απέναντι στα καθεστώτα ατζέντα*, δεν διαφαίνεται καμία κατεύθυνση στις εξεγέρσεις και στη καλύτερη περίπτωση αυτές ακολουθούν το φαινόμενο της άμπωτης και της πλημμυρίδας.

Ο μαρξισμός, ο αναρχισμός και η χαμένη (ιστορική) γοητεία τους…

Εδώ θα ρωτήσει κανείς. Αφού υπάρχουν οι γνωστές επαναστατικές αφηγήσεις του μαρξισμού και του αναρχισμού, που δίνουν πληθώρα σχεδίων και θέσεων, τουλάχιστον θεωρητικά, ως προς μια εξέγερση και τη νίκη της, αυτές γιατί δεν ακολουθούνται από τους εξεγερμένους; Εδώ η απάντηση κατά τη γνώμη μου είναι σαφής: Οι επαναστατικές αφηγήσεις του μαρξισμού και του αναρχισμού δεν αναγνωρίζονται από τους ανθρώπους (ή τη μεγάλη πλειοψηφία τους) που συμμετέχουν στις εξεγέρσεις, σαν ένα ικανοποιητικό αφήγημα για τη ζωή που ονειρεύονται για τον εαυτό τους ή έστω για την άλλη ζωή (από αυτή που βιώνουν) που ψάχνουν να βρούν και να ζήσουν.

Σε αυτό το σημείο οι επαναστατικές αφηγήσεις, μέσω των ανθρώπινων φορέων τους (αριστεροί, αριστεριστές και αναρχικοί), κατηγορούν με διάφορους τρόπους τους εξεγερμένους. Αρνούνται όμως, συστηματικά, να αντιμετωπίσουν τη περίπτωση ο μαρξισμός (στις διάφορες εκδοχές του) και ο αναρχισμός (στις διάφορες εκδοχές του), να μην είναι πλέον ιστορικά γοητευτικές αφηγήσεις. Που σημαίνει αυτό που είπα πριν: Οι άνθρωποι, πιθανά, δεν αναγνωρίζουν πλέον ούτε στην αριστερά (στις διάφορες εκδοχές της) ούτε στον αναρχισμό (στις διάφορες εκδοχές του) ένα ικανοποιητικό αφήγημα για τη ζωή που ονειρεύονται για τον εαυτό τους.

Προς αναζήτηση μιας νέας γοητείας…

Καταρχήν λοιπόν δεν πιστεύω ότι οι εξεγέρσεις των ημερών μας, όσο και αυτές που θα έρθουν, θα έχουν πιθανότητα να γίνουν νικηφόρες, να γίνουν δηλαδή επαναστάσεις, όσο δεν παρουσιάζουν «σχέδια» και «θέσεις». Πιστεύω όμως ότι βρισκόμαστε στην κοπιαστική διαδικασία αυτά να δημιουργηθούν. Και δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι με ρητούς ή άρρητους τρόπους, με συνειδητούς ή ασυνείδητους, οι δρώντες άνθρωποι που επιθυμούν μια μεγάλη κοινωνική αλλαγή, που επιθυμούν βαθιές αλλαγές για την ίδια τη δική τους ζωή, θα πάρουν υπόψη τους τις δραματικές αποτυχίες του μαρξισμού και του αναρχισμού.

Θα είναι χρήσιμο όμως και εκείνοι που κινούνται στους πολιτικούς χώρους που εμπνέονται από τις κλασικές επαναστατικές αφηγήσεις, να αρχίσουν να αναρωτιούνται για τα όρια της προσφοράς αυτών των αφηγήσεων. Ούτως ώστε να δημιουργηθεί η μεγαλύτερη δυνατή «ανοικτότητα» στις προσλήψεις νέων ιδεών και να γλυτώσουμε χρόνο και ενέργεια…

* Για παράδειγμα, στην Ισπανία οι Αγανακτισμένοι υποστηρίζουν το όραμα μιας Πραγματικής Δημοκρατίας. Στο βαθμό που αδυνατούν όμως να διαμορφώσουν έναν ελάχιστο πυρήνα θέσεων, ικανών να δώσουν μια πραγματική κατεύθυνση προς το όραμα τους, αυτό τότε εύκολα γίνεται καπνός. Το ίδιο συμβαίνει και με την αντίθεση στο οικονομικό σύστημα που προβάλλει ιδιαίτερα το κίνημα occupy wall street. Και εδώ το όραμα αδυνατεί να πάρει κάποιες πιο συγκεκριμένες μορφές.

Πρέπει να παραδεχθούμε ότι η φάση της Αγανάκτησης τελειώνει. Απέναντι σε πανίσχυρες εξουσίες, θα χρειαστούν πραγματοποιήσιμα οράματα για να μπορέσουν να κινητοποιήσουν αποτελεσματικά και επίμονα την επαναστατική δημιουργικότητα των εξεγερμένων ανθρώπων.

………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Σύντομος δικός μας σύνδεσμος: http://wp.me/pPn6Y-gII

……………………………………………………………………………………………………………………………………………..

Για επικοινωνία: ormithiella@hotmail.gr

…………………………………………………………………………………………………………………………………………..

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Οι εξεγέρσεις των ημερών μας και πως θα γίνουν πετυχημένες, δηλαδή επαναστάσεις!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s